Uroczystą galą, która odbyła się 23 marca 2026 roku w Centrum Świętego Jana w Gdańsku, zakończyliśmy kolejną edycję Pomorskiej Akademii Planowania Przestrzeni Publicznej, realizowaną przez Pomorskie Biuro Planowania Regionalnego we współpracy ze Związkiem Uczelni Fahrenheita oraz Akademią Sztuk Pięknych w Gdańsku. Wydarzenie było okazją do podziękowania uczestnikom projektu oraz uhonorowania wyróżnionych zespołów.

W bieżącej edycji gospodarzem prac projektowych była Gmina Redzikowo wraz ze znajdującymi się na jej terenie miejscowościami Swołowo oraz Krzemienica. Miejscowości te w największym stopniu stały się symbolem tradycyjnego budownictwa tego rejonu określanego mianem „Krainy w kratę”. Między innymi z tego względu zadania projektowe, które zdefiniowali uczestnicy przedsięwzięcia, dotyczyły między innymi ochrony i promocji dziedzictwa kulturowego w sposób odpowiadający na współczesne potrzeby społeczności lokalnych, kontrolowaniu presji inwestycyjnej w sąsiedztwie obszarów cennych z uwagi na swoje wartości krajobrazowe, czy też wprowadzanie adekwatnych rozwiązań poprawiających jakość życia mieszkańców wiejskich społeczności. W efekcie tych prac powstało sześć różnych propozycji zagospodarowania dla wybranych lokalizacji.

Wprowadzeniem do wydarzenia była debata ekspertek dotycząca kontekstów ochrony i reinterpretacji dziedzictwa kulturowego oraz zapewnienia mu trwania poprzez nadawanie nowych funkcji obszarom i obiektom zabytkowym. Dyskusja, która została poprowadzona przez kulturoznawczynię Agatę Lehmann, objęła różne perspektywy ochrony dziedzictwa kulturowego. Ekspertkami w debacie były Ewelina Diakowska, specjalistka w zakresie konserwacji zabytków i ochrony dziedzictwa kulturowego, Dagmara Rozkwitalska, koordynatorka procesów rozwojowych w Spółce Stocznia Cesarska organizującej procesy inwestycyjne na terenie części dawnej Stoczni Gdańskiej, oraz Marta Szadowiak, dyrektorka Nadbałtyckiego Centrum Kultury w Gdańsku.

Współpracę poszczególnych uczelni oraz reprezentujących każdą z nich studentek i studentów oraz nauczycielek i nauczycieli akademickich przybliżył profesor Krzysztof Wilde, Rektor Politechniki Gdańskiej oraz Członek Zgromadzenia Związku Uczelni. W trakcie swojego wystąpienia wskazywał, że procesy planowania przestrzennego i urbanistyki w największym stopniu pozwalają na rozwijanie interdyscyplinarnej współpracy pomiędzy Uczelniami Fahrenheita. Praktyczny charakter tej współpracy przybliżyli również przedstawiciele każdej z zaangażowanych uczelni, którym w trakcie uroczystości wręczono podziękowania Marszałka Województwa Pomorskiego.

W trakcie wydarzenia wręczono cztery równorzędne wyróżnienia dla wyróżniających się propozycji zespołów projektowych. W imieniu Marszałka Województwa Pomorskiego wyróżnienia wręczył Członek Zarządu Województwa Pomorskiego Adam Gawrylik oraz Rektorzy Politechniki Gdańskiej, Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz Akademii Muzycznej w Gdańsku Krzysztof Wilde, Adam Świerżewski i Ryszard Minkiewicz. Indywidualne certyfikaty uczestnictwa w Pomorskiej Akademii Planowania Przestrzeni Publicznej wręczył studentom w imieniu Marszałka Województwa Pomorskiego Członek Zarządu Województwa Pomorskiego Adam Gawrylik.

Wyróżnienie otrzymał projekt pod tytułem „Łan”, którego autorami byli Martyna Galczewska (PG), Wiktoria Ragan (UG), Dominika Śliwowska (ASP), Martyna Zimna (GUMed) oraz Jan Brodzicki (PG). Praca została doceniona za swoje kompleksowe podejście do opracowanej koncepcji poprzez odniesienia do lokalnych tradycji rolnictwa i struktury krajobrazu pól uprawnych, przemyślany program funkcjonalny i kompozycję przestrzenną, aż po precyzyjnie opracowane rozwiązania materiałowe. Praca wyróżniała się poprzez spójność i konsekwencję rozwiązań architektonicznych oraz twórczą interpretację tradycji budowlanej.

Wyróżnienie otrzymała również propozycja „Łąka spotkań” autorstwa Dominiki Dudy (PG), Iryny Kuchynskai (PG), Julii Sobczak (GUMed), Karoliny Zagierskiej (UG), Mai Gosławskiej (ASP) oraz Adama Jedynaka (ASP). Została ona wyróżniona za umiejętne łączenie problematyki planowania przestrzennego, integracji społecznego oraz kształtowanie środowiska lokalnego sprzyjającego zdrowiu poprzez budowanie więzi społecznych i dobrostan psychiczny społeczności. Wyróżnienie przyznano ponadto pracy zatytułowanej „Wielka Chata”, której autorami byli Agata Krasoń (PG), Valeria Vysotina (PG), Marta Staciwa (ASP), Marta Dzyndra (ASP), Amelia Kleinschmidt (GUMed) oraz Tomasz Borowski (UG). Została ona doceniona za trafne rozwiązania graficzne i marketingowe oraz czytelność prezentowanych form i rozwiązań wizualnych.

Ostatnie z wyróżnień otrzymała praca „Zakorzenieni” opracowana przez Darię Krysiak (PG), Martę Arendt (GUMed), Martę Jakimowicz (ASP), Ninę Sadurę (UG) oraz Kacpra Bernata (PG). Praca została doceniona za innowacyjną interwencję przestrzenną, wprowadzającą do tradycyjnej struktury wsi funkcję o charakterze niestandardowym, która została umiejętnie zintegrowana z zachowanym krajobrazem kulturowym i historycznym układem przestrzennym Swołowa, respektując jednocześnie kompozycję, skalę i wartości wynikające z lokalnej tradycji architektonicznej. Praca ta otrzymała również nagrodę specjalną Wójt Gminy Redzikowo, którą wręczyła osobiście Wójt Barbara Dykier.

Pomorska Akademia Planowania Przestrzeni Publicznej jest inicjatywą Samorządu Województwa Pomorskiego zapoczątkowaną w 2019 roku, realizowaną przez  Pomorskie Biuro Planowania Regionalnego. Począwszy od 2023 roku do udziału w Akademii zaproszone zostały Związek Uczelni w Gdańsku imienia Daniela Fahrenheita, wraz z wchodzącymi w jego skład Gdańskim Uniwersytetem Medycznym, Politechniką Gdańską oraz Uniwersytetem Gdańskim, jak również obecna od samego początku projektu Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku.

Pomorska Akademia Planowania Przestrzeni Publicznej została powołana, aby wspierać lokalne samorządy w kształtowaniu przestrzeni publicznych odpowiadających na współczesne potrzeby i wyzwania. Ważnym elementem przedsięwzięcia jest bowiem integracja środowisk akademickich pomorskich szkół wyższych oraz wzmocnienie współpracy szkół wyższych z jednostkami samorządu terytorialnego.

W trakcie projektu interdyscyplinarne zespoły studenckie pod opieką nauczycieli akademickich oraz we współpracy z wyłonionym w otwartym naborze samorządem przygotowują projekty dotyczące wizji rozwoju przestrzeni. Współpraca w mieszanych zespołach projektowych pozwala łączyć wiedzę z różnych dziedzin wynikających ze specyfiki kierunków kształcenia i przygotować projekty traktujące przestrzeń w sposób holistyczny. Projekty opracowywane są w trakcie semestru, a prace te poprzedzone są kilkudniowymi warsztatami terenowymi, w trakcie których studenci i wykładowcy poznają potrzeby przyszłych użytkowników oraz uwarunkowania terenu projektowego, uczestniczą w spotkaniach z mieszkańcami i innymi interesariuszami przedmiotowej przestrzeni.

Na każdym etapie działań projektowych międzyuczelniane grupy studentów wspierała kadra akademicka w składzie:

• Weronika Ciećko i Małgorzata Wojnarowska z Wydziału Nauk o Zdrowiu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
• Anna Rubczak i Magdalena Podwojewska z Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej
• Joanna Poczobut i Grażyna Chaberek z Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Gdańskiego
• Anita Wasik i Joanna Czaplewska z Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku

fot. Gregmar

Materiał prasowy PBPR