Język równości wychodzi z murów uczelni. Jak powstał Słownik Feminatywów FarU?

Czy chirurżka, architektka lub adiunktka brzmią jeszcze nienaturalnie? Gdańskie środowisko akademickie nie tylko podjęło dyskusję o obecności żeńskich form w przestrzeni publicznej, ale przekuło ją w konkretne rozwiązanie. Efektem ponad dwóch lat starań jest publikacja „Słownika Feminatywów Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita” – książki, która spaja uniwersytecką tradycję ze współczesną praktyką językową. 

Zróżnicowanie społeczności akademickiej sprawia, że zmiany społeczne są w niej naturalnie widoczne. Odpowiedzią na napotykane transformacje językowe stał się słownik autorstwa dr. hab. Zenona Licy, prof. UG – Pełnomocnika Rektora UG ds. wprowadzania feminatywów do Statutu, dokumentów urzędowych i identyfikacji wizualnej uczelni, opracowany i wydrukowany przez Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 

Słownik ma być praktycznym narzędziem dla czytelników. Część żeńskich form jest już w języku utrwalona, inne dopiero się przyjmują. To zróżnicowanie sprawiło, że powstała potrzeba usystematyzowania feminatywów używanych na uczelniach FarU. Korzystanie ze słownika jest w pełni dobrowolne. Nadrzędną zasadą pozostaje swoboda wyboru i szacunek dla indywidualnych preferencji. Publikacja stanowi rzetelne wsparcie przy podejmowaniu świadomych decyzji językowych. 

Droga do powstania słownika rozpoczęła się od oddolnych inicjatyw oraz projektów badawczo-wdrożeniowych. W latach 2021–2025 Uniwersytet Gdański realizował międzynarodowy projekt MINDtheGEP (Modifying Institutions by Developing Gender Equality Plans), finansowany z programu UE Horyzont 2020 i koordynowany na UG przez prof. dr hab. Ewę Łojkowską. Publikacja wpisuje się również bezpośrednio w założenia „Planu wdrażania polityki równości płci w Uniwersytecie Gdańskim na lata 2024–2028”. 

Powstała publikacja liczy ponad 430 stron. Znajdują się w niej odmiany nazw zawodów wykonywanych na uczelniach wielu branż - Uniwersytecie Gdańskim, Politechnice Gdańskiej, Gdańskim Uniwersytecie Medycznym oraz tych, które absolwenci i absolwentki wybierają po zakończeniu edukacji. Prof. Lica sklasyfikował formy realnie funkcjonujące już w przestrzeni publicznej.  

Promocja słownika odbyła się 18 października 2026 roku podczas jesiennego spotkania Klubu Kobiet Uczelni Fahrenheita. 

Fotografia ze spotkania 18.10.2026 r.

Zgodnie z ideą otwartej nauki i inkluzywności, pełna wersja cyfrowa została udostępniona bezpłatnie. Słownik w formacie PDF można pobrać na stronie internetowej Związku Uczelni Fahrenheita w zakładce publikacje. Książkę można zakupić również w formie papierowej przez stronę Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego.